top of page

Έρευνα: Η μοναξιά μάς μεγαλώνει πριν την ώρα μας

πριν από 3 ώρες
διαβάστηκε 3 λεπτά


Η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχική μας υγεία, αλλά ενδέχεται να αφήνουν το αποτύπωμά τους και στη βιολογική ηλικία του οργανισμού.


Αυτό διαπιστώνει μεγάλη μελέτη σε περισσότερους από 300.000 ανθρώπους, σύμφωνα με την οποία όσοι αισθάνονται μόνοι ή έχουν περιορισμένες κοινωνικές επαφές τείνουν να εμφανίζουν μεγαλύτερη βιολογική ηλικία από τη χρονολογική τους. Μάλιστα, η διαφορά είναι εντονότερη όταν συνυπάρχουν και οι δύο καταστάσεις.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Health Psychology, αναδεικνύει τη σημασία των κοινωνικών σχέσεων για την υγιή γήρανση και υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη σύνδεση μπορεί να αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα ευεξίας.

 

Πότε η βιολογική ηλικία ξεπερνά τα χρόνια μας;


Η χρονολογική ηλικία δείχνει πόσα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννησή μας. Η βιολογική ηλικία, αντίθετα, αποτυπώνει την πραγματική φυσιολογική κατάσταση του οργανισμού, λαμβάνοντας υπόψη τη λειτουργία των κυττάρων, των ιστών και των οργάνων.


Όταν η βιολογική ηλικία είναι μεγαλύτερη από τη χρονολογική, οι επιστήμονες μιλούν για επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο χρόνιων ασθενειών και πρόωρου θανάτου.

Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα 309.746 ενηλίκων από τη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank, με μέση ηλικία περίπου τα 56 έτη. Η παρακολούθησή τους διήρκεσε κατά μέσο όρο 14,4 χρόνια.


Μοναξιά και απομόνωση: Δεν είναι το ίδιο


Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά είναι δύο διαφορετικές εμπειρίες. Η πρώτη αφορά στην αντικειμενική έλλειψη κοινωνικών επαφών, όπως το να ζει κάποιος μόνος, να βλέπει σπάνια φίλους και συγγενείς ή να μη συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες.


Η μοναξιά, από την άλλη, είναι ένα υποκειμενικό συναίσθημα. Μπορεί κάποιος να περιβάλλεται από ανθρώπους, αλλά να αισθάνεται ότι δεν έχει ουσιαστική σύνδεση ή έναν άνθρωπο στον οποίο να μπορεί να ανοιχτεί.


Τι ρόλο παίζει η μοναξιά;


Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, κάθε αύξηση κατά μία μονάδα στην κλίμακα κοινωνικής απομόνωσης συνδεόταν με αύξηση της βιολογικής ηλικίας κατά περίπου 0,17 χρόνια. Αντίστοιχα, κάθε επιπλέον μονάδα στη μέτρηση της μοναξιάς συνδεόταν με αύξηση κατά 0,15 χρόνια.


Ειδικότερα, όσοι εμφάνιζαν υψηλό βαθμό κοινωνικής απομόνωσης είχαν κατά μέσο όρο περίπου τέσσερις μήνες μεγαλύτερη βιολογική ηλικία, ενώ για όσους ένιωθαν μοναξιά η διαφορά έφτανε τους τρεις μήνες. Το μεγαλύτερο χάσμα παρατηρήθηκε σε όσους βίωναν ταυτόχρονα κοινωνική απομόνωση και μοναξιά.


Ο ρόλος της συναισθηματικής υποστήριξης


Ένα εύρημα που ξεχώρισε ήταν η σημασία της συναισθηματικής υποστήριξης. Η απουσία ενός ανθρώπου στον οποίο μπορούμε να εμπιστευτούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματα μας συνδέθηκε με μεγαλύτερη βιολογική ηλικία.

Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε επιπλέον μονάδα κοινωνικής απομόνωσης συνδεόταν με 13,9% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, ενώ η αντίστοιχη αύξηση για τη μοναξιά ήταν 8,9%.


Οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο ύπνος και το εισόδημα.


Μπορούμε να προστατευτούμε από την πρόωρη γήρανση;


Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως η μοναξιά προκαλεί άμεσα επιταχυνόμενη γήρανση ούτε ότι η αύξηση των κοινωνικών επαφών μπορεί να αντιστρέψει τη διαδικασία. Χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να αποσαφηνιστεί η σχέση αιτίας και αποτελέσματος.


Ωστόσο, τα ευρήματα αναδεικνύουν κάτι ουσιαστικό: δεν αρκεί απλώς να έχουμε ανθρώπους γύρω μας. Εξίσου σημαντικό είναι να αισθανόμαστε ότι ανήκουμε κάπου, ότι μας καταλαβαίνουν και ότι έχουμε σχέσεις στις οποίες μπορούμε να στηριχτούμε. Η ποιότητα της ανθρώπινης σύνδεσης φαίνεται να έχει σημασία όχι μόνο για το πώς αισθανόμαστε, αλλά ενδεχομένως και για το πώς γερνά ο οργανισμός μας.

 

Σχόλια


bottom of page