Γήρανση: Κάθε όργανο έχει διαφορετική ηλικία;

vecteezy

Οι ιστοί του σώματος ακολουθούν ξεχωριστές «χρονογραμμές» ως προς τη γήρανση, με ορισμένα όργανα να αλλάζουν ήδη από την τρίτη δεκαετία της ζωής μας.

Η γήρανση δεν φαίνεται να ακολουθεί ένα ενιαίο ρολόι για ολόκληρο το σώμα. Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Aging δείχνει ότι διαφορετικά όργανα και ιστοί γερνούν με διαφορετικό ρυθμό, ενώ ορισμένα περνούν από περισσότερες από μία περιόδους ταχύτερων αλλαγών.

Στην εν λόγω μελέτη, οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα νέο εργαλείο ανάλυσης εικόνων, το PathStAR, με το οποίο μελέτησαν τη δομή των ιστών μέσα από μικροσκοπικές εικόνες. Η ανάλυση βασίστηκε σε δείγματα από 970 δωρητές οργάνων ηλικίας 21 έως 70 ετών και περιλάμβανε περισσότερα από 25.000 δείγματα, που αντιστοιχούσαν σε 40 διαφορετικούς τύπους ιστών.

Γήρανση και αγγεία

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν ότι οι αρτηρίες φαίνεται να παρουσιάζουν τις εντονότερες δομικές αλλαγές ήδη από την ηλικία των 30 ετών. Αντίθετα, η μήτρα και ο κόλπος παρέμεναν σχετικά σταθερά μέχρι την πέμπτη δεκαετία της ζωής, πριν εμφανίσουν πιο έντονες μεταβολές.

Η εικόνα ήταν διαφορετική για αρκετούς άλλους ιστούς. Ο οισοφάγος, το στομάχι, το παχύ και το λεπτό έντερο, ο προστάτης και οι όρχεις παρουσίασαν δύο περιόδους επιτάχυνσης των αλλαγών: μία κατά τη δεκαετία των 30 και μία ακόμη γύρω από τη δεκαετία των 50.

Η γήρανση σε δύο «κύματα» στις ωοθήκες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ωοθήκες. Οι εικόνες των ιστών αποκάλυψαν δύο ξεχωριστές περιόδους έντονων αλλαγών, περίπου μεταξύ 35 και 40 ετών και ξανά μεταξύ 55 και 60.

Η πρώτη περίοδος συνέπεσε με αυξημένη δραστηριότητα που σχετίζεται με τη φλεγμονή, ενώ η δεύτερη συνδέθηκε με μειωμένα σήματα ανάπτυξης και κυτταρικής διαίρεσης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα συμβαδίζουν με τις γνωστές αλλαγές στη λειτουργία των ωοθηκών και την εμμηνόπαυση. 

Τι συμβαίνει μέσα στους ιστούς

Κατά τις περιόδους ταχύτερης γήρανσης, παρατηρήθηκε ένα κοινό μοτίβο σε αρκετούς ιστούς. Αυξανόταν η δραστηριότητα που σχετίζεται με τη φλεγμονή, ενώ μειωνόταν εκείνη που συνδέεται με την παραγωγή ενέργειας, την επιδιόρθωση των κυττάρων και τους μηχανισμούς κυτταρικού «ελέγχου ποιότητας».

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης 72 συσχετίσεις μεταξύ γονιδίων και γήρανσης συγκεκριμένων ιστών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε το γονίδιο SIRT6, ορισμένες παραλλαγές του οποίου συνδέθηκαν με ταχύτερη δομική γήρανση των αρτηριών.

Η γήρανση δεν είναι ένας ενιαίος μηχανισμός

Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι το σώμα δεν γερνά ως ένα ενιαίο σύστημα με έναν κοινό ρυθμό. Κάθε όργανο φαίνεται να έχει τη δική του «χρονογραμμή», επηρεασμένη από διαφορετικούς βιολογικούς μηχανισμούς.

Η μελέτη δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα γεράσει κάθε άνθρωπος ξεχωριστά, καθώς βασίστηκε σε μεταθανάτια δείγματα ιστών. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, η καλύτερη κατανόηση του πότε και πώς αλλάζει κάθε όργανο θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες προσεγγίσεις για την υγιή γήρανση.

 (πηγή:https://www.vita.gr/)